4 ngộ nhận nguy hiểm khi doanh nghiệp bắt tay vào chuyển đổi số

Bạn có bao giờ nghe một giám đốc tự tin nói thế này chưa:
“Nhân sự của chúng ta rất sẵn sàng cho thay đổi. Ai cũng háo hức bỏ đi những hệ thống cũ kỹ, quy trình lạc hậu. Chuyển đổi số lần này chắc sẽ dễ dàng thôi!”
Nếu bạn nghe điều đó, hãy cẩn trọng.

Tôi từng đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp từ sản xuất, bán lẻ đến dịch vụ B2B trong hành trình chuyển đổi số. Và có một sự thật tôi nhận ra: Sự hào hứng bề mặt thường che lấp vô số kháng cự âm thầm bên dưới.

1- KHÁNG CỰ VÔ THỨC
Hãy hình dung một tảng băng trôi. Phần nổi chính là những lời tuyên bố đầy nhiệt huyết: “Chúng tôi đã sẵn sàng”. Nhưng phần chìm mới thật sự quyết định thành bại của dự án.

Khi bạn bắt đầu vẽ lại quy trình, thay đổi vai trò công việc, xoá bỏ những thói quen cũ – đó là lúc nỗi lo sợ âm thầm trỗi dậy. Người ta không phản đối công khai. Thay vào đó, họ lặng lẽ trì hoãn, bày tỏ sự nghi ngờ, hoặc viện cớ để duy trì cách làm cũ.

Đó gọi là kháng cự vô thức – kẻ thù nguy hiểm nhất của bất kỳ dự án chuyển đổi nào.

2 – LÃNH ĐẠO KHÔNG ĐỒNG THUẬN
Rất nhiều doanh nghiệp bắt đầu dự án mà ban lãnh đạo còn chưa thống nhất tầm nhìn.
• Có người muốn chuẩn hoá quy trình để sẵn sàng mở rộng toàn quốc.
• Người khác chỉ muốn “thay hệ thống mới” mà không làm xáo trộn tổ chức.
• Có người lại xem đây như bản nâng cấp Windows đơn giản.

Khi những khác biệt này không được nhận diện và hoá giải từ đầu, dự án sẽ trở thành mớ hỗn độn. Nhân viên bối rối, quy trình chắp vá, công nghệ không gắn kết với mục tiêu chiến lược. Và cuối cùng, doanh nghiệp lại quay về lối mòn cũ.

3 – “ĐÀO TẠO” KHÔNG PHẢI LÀ QUẢN TRỊ THAY ĐỔI
Một ngộ nhận phổ biến khác: Xem đào tạo cuối dự án là toàn bộ công tác quản trị thay đổi.
Nếu chỉ đợi đến khi hệ thống sắp “go live” mới bắt đầu hướng dẫn cách dùng, bạn sẽ đối mặt với vô vàn “cơn khủng hoảng nhỏ”:
• Nhân viên bỡ ngỡ, hoang mang.
• Những câu hỏi về vai trò mới, trách nhiệm mới bùng nổ.
• Nỗi lo mất việc, mất quyền kiểm soát âm ỉ thành phản kháng.
Đào tạo chỉ là 5-10% của quản trị thay đổi. 90% còn lại nằm ở việc chuẩn bị tâm thế, đồng thuận mục tiêu, vẽ lại cấu trúc tổ chức, giải thích cặn kẽ tại sao thay đổi này cần thiết.

4 – CÔNG NGHỆ KHÔNG CỨU ĐƯỢC TỔ CHỨC CHƯA SẴN SÀNG
Bạn có thể chi hàng tỷ đồng cho phần mềm ERP, AI, tự động hoá… nhưng nếu chưa định nghĩa rõ:
• Tổ chức mới sẽ hoạt động thế nào?
• Vai trò của con người ra sao?
• Quy trình sẽ thay đổi tận gốc ra sao?
…thì công nghệ đó chỉ là “kho phần mềm nằm trên kệ”.
Tệ hơn nữa, nó sẽ làm đổ vỡ niềm tin, mất động lực, và tạo ra vết sẹo tinh thần cho toàn bộ đội ngũ.

Nếu là tôi, trước khi ký bất kỳ hợp đồng phần mềm nào, tôi sẽ ngồi cùng ban lãnh đạo và đặt câu hỏi:
• “Chúng ta thực sự muốn trở thành ai sau 3-5 năm tới?”
• “Sự thay đổi này sẽ đòi hỏi những hy sinh nào?”
• “Chúng ta sẵn sàng đầu tư bao nhiêu thời gian, nguồn lực để đưa mọi người đi cùng?”
Chỉ khi trả lời rành mạch những câu hỏi đó, bạn mới có đủ tư thế bước vào hành trình chuyển đổi số.

Bạn đã thật sự sẵn sàng?
Bao lâu rồi bạn chưa dừng lại để tự hỏi:
Nếu cứ tiếp tục xem quản trị thay đổi là việc “đến đâu tính đến đó”, thì 3 năm nữa doanh nghiệp của bạn sẽ ở đâu?

Nếu bài viết này chạm vào điều gì đó trong bạn, hãy để lại bình luận hoặc chia sẻ câu chuyện của bạn về chuyển đổi số và những kháng cự vô hình mà bạn từng trải qua.
Hoặc nếu bạn cần một người đồng hành để cùng nhìn thẳng vào sự thật – tôi ở đây để lắng nghe.
—
Hoàng – Doanh nghiệp Số
Mobile/Zalo: 0902197499